VAŠINGTON – Američki politički magazin Washington Examiner objavio je tekst u kojem se iznosi veoma radikalan prijedlog za buduće uređenje Bosne i Hercegovine – odustajanje od dosadašnje američke politike i otvaranje pitanja nezavisnosti Republike Srpske.
U autorskom tekstu „Let Bosnia collapse: Why Trump must recognize Republika Srpska“, objavljenom 20. avgusta, Jose Lev Alvarez tvrdi da je sadašnji politički sistem BiH dugoročno teško održiv.
Autor poziva administraciju predsjednika Donalda Trampa da preispita dosadašnji pristup Balkanu i umjesto insistiranja na očuvanju postojećeg modela BiH razmotri novu diplomatsku strategiju.
Prema njegovom viđenju, jedan od mogućih pravaca bio bi postepeno približavanje Republike Srpske statusu nezavisne države, uz pozivanje na princip samoopredjeljenja.
DEJTON „ZAUSTAVIO RAT, ALI ZAMRZNUO PROBLEM“
Alvarez u tekstu posebno analizira Dejtonski mirovni sporazum. Iako priznaje njegovu ključnu ulogu u zaustavljanju rata, smatra da je njime istovremeno zamrznut složen politički odnos koji je nastao nakon rata.
Posebnu pažnju posvećuje Republici Srpskoj, podsjećajući na njeno proglašenje 9. januara 1992. godine i činjenicu da danas zauzima oko 49 odsto teritorije Bosne i Hercegovine.
Autor kao dodatne probleme navodi demografsko pražnjenje, političke sukobe i dugotrajnu institucionalnu blokadu u BiH.
RUSIJA I KINA DODATNI FAKTOR
U analizi se navodi i da bi nastavak sadašnjeg stanja mogao otvoriti još veći prostor za uticaj Rusije i Kine u Republici Srpskoj.
Upravo zbog toga Alvarez smatra da bi Vašington, ukoliko želi smanjiti uticaj svojih geopolitičkih rivala na Balkanu, morao ponuditi potpuno drugačiju politiku prema Republici Srpskoj.
Među prijedlozima se pominje uspostavljanje posebnog odnosa SAD sa Republikom Srpskom i Kosovom, uz potencijalne ekonomske, bezbjednosne i diplomatske poteze.
Ipak, riječ je o autorskom političkom prijedlogu, a ne o zvaničnoj politici američke administracije niti najavi da će Vašington priznati Republiku Srpsku.
Tekst je zbog svog direktnog pristupa ponovo otvorio pitanje budućnosti BiH i mogućih promjena američke politike prema Balkanu.